Nieuws

Geselecteerde updates over publicaties, software, lezingen, conferenties en workshops. Oudere media-aandacht staat bij de relevante publicaties op de Publicaties-pagina.

12 oktober 2026

MONKI-paper gepubliceerd

Na zes jaar ontwikkeling is onze MONKI-paper nu gepubliceerd in Geoscientific Model Development. Daarin beschrijven we de fysica, numerieke methoden en validatie achter de code die ik vanaf nul heb geschreven in modern Fortran. MONKI staat voor Monte Carlo KNMI en simuleert hoe zonlicht zich door planeetatmosferen verplaatst: hoe het wordt verstrooid door moleculen, aerosolen en wolken, geabsorbeerd door gassen en gereflecteerd door het oppervlak. Bij al deze interacties houdt de code bij hoe de intensiteit en de polarisatie van het licht veranderen.

Voor dit werk ben ik teruggegaan naar de fundamentele fysica. Ik heb nieuwe formules afgeleid waarmee MONKI ook betrouwbaar convergeert in dikke atmosferen waarin licht vele malen wordt verstrooid, zoals die van Venus. MONKI wordt inmiddels gebruikt om 3D-wolkeneffecten in satellietmetingen van TROPOMI en SEVIRI te onderzoeken en om te voorspellen wat ESA’s toekomstige EnVision-missie bij Venus zal meten. In principe kan MONKI worden gebruikt om signalen in gereflecteerd licht van elke planeet te simuleren.

Collage van pagina’s uit de gepubliceerde MONKI-paper in Geoscientific Model Development. Trees et al. (2026), CC BY 4.0.
Collage van pagina’s uit de gepubliceerde MONKI-paper in Geoscientific Model Development. Trees et al. (2026).

27 mei 2026

MONKI gebruikt bij KNMI om 3D-wolkeneffecten in weersatellietmetingen te onderzoeken

MONKI is gebruikt in een studie onder leiding van Job Wiltink om te kwantificeren hoe driedimensionale wolk-stralingsinteracties satellietschattingen van globale horizontale instraling beïnvloeden: de hoeveelheid zonlicht die een horizontaal oppervlak aan de grond bereikt.

Zulke 3D-effecten zitten vaak verscholen binnen grote satellietpixels. Licht kan horizontaal worden getransporteerd tussen bewolkte en onbewolkte delen van een scène, en wolkenschaduwen kunnen de instraling aan het oppervlak verlagen. Nu nieuwe geostationaire weersatellieten wolken met kleinere pixels waarnemen, worden deze effecten steeds belangrijker voor de interpretatie en correctie van satellietproducten voor instraling.

De studie combineert MONKI met realistische wolkenvelden uit MicroHH, een large-eddy-simulatiemodel voor wolken, en laat zien hoe pixelgrootte, wolkenstructuur en horizontaal fotonentransport het satellietproduct voor instraling beïnvloeden.

MONKI-simulaties met MicroHH-wolkenvelden op verschillende horizontale resoluties
MONKI-simulaties met wolkenvelden uit MicroHH, een large-eddy-simulatiemodel voor wolken, bij verschillende horizontale resoluties. Figuur aangepast uit Wiltink et al. (2026).

9–13 februari 2026

Venus-habitabilityworkshop bij het Lorentz Center

Ik was de hele week bij het Lorentz Center in Leiden voor de workshop “Roadmap to the Exploration of Venus Habitability”. De bijeenkomst bracht onderzoekers samen die werken aan Venus’ geologie, inwendige structuur, evolutie van de atmosfeer en toekomstige missieconcepten.

We bespraken welke waarnemingen en missiestrategieën nodig zijn om te begrijpen hoe Venus is geëvolueerd en of de planeet ooit bewoonbaar kan zijn geweest. Ik droeg bij vanuit het perspectief van modellering van gereflecteerd licht en beargumenteerde hoe polarimetrie kan helpen om Venus’ wolken, nevels en structuur van de atmosfeer beter te bepalen.

Poster van de Lorentz Center-workshop Roadmap to the Exploration of Venus Habitability
Poster van de Lorentz Center-workshop Roadmap to the Exploration of Venus Habitability. Credit: Lorentz Center.

14 juli 2025

MONKI-preprint gepubliceerd in EGUsphere

De MONKI-preprint is beschikbaar op EGUsphere. De paper presenteert MONKI vanaf de stralingstransportvergelijkingen tot aan de numerieke implementatie, inclusief polarisatie-afhankelijke sampling, voorwaartse en achterwaartse Monte-Carlo-modi, en validatie met gevestigde benchmarkmodellen.

MONKI berekent totale en gepolariseerde straling die door planeetatmosferen wordt gereflecteerd en kan zowel horizontaal homogene scènes als driedimensionale bewolkte atmosferen behandelen. De paper bevat ook voorbeeldsimulaties voor de aarde en Venus. Daarin helpt de hoogte waarop fotonen verstrooien om structuren in helderheid en polarisatie te verklaren.

MONKI-simulatie van intensiteit en polarisatiegraad voor een 3D-bewolkte atmosfeer
MONKI-simulatie van intensiteit en polarisatiegraad in een 3D-bewolkte atmosfeer. Figuur door Victor J. H. Trees.

30 april 2025

Spectropolarimetrische signalen van Venus modelleren voor EnVision

Ik presenteerde MONKI-simulaties van door Venus gereflecteerde spectra en polarisatie op de EGU General Assembly in Wenen. De simulaties ondersteunen de interpretatie van toekomstige VenSpec-U- en VenSpec-H-metingen door ESA’s EnVision-missie.

De resultaten laten zien hoe Venus’ wolken, nevels, gasabsorptie, Rayleighverstrooiing en kijkgeometrie de gemeten fluxen en polarisatie bepalen. Dit werk maakt deel uit van de aanpassing van MONKI voor Venus, inclusief uitdagende schemer- en limbgeometrieën die relevant zijn voor toekomstige missiewaarnemingen.

Artistieke impressie van ESA's EnVision-missie bij Venus
Artistieke impressie van ESA’s EnVision-missie bij Venus. Credit: ESA/Paris Observatory/VR2Planets & NASA/JPL-Caltech.